1e lezing: Spr.31,10-13.19-20.30-31
Tussenzang: ps.128,1-5
2e lezing: n1 Tess.5,1-6
evangelie: Mt.25,14-30 of: 14-15.19-20
Verberg je talenten niet!
“Je moet je talenten wel goed gebruiken!” Een veelgehoorde uitspraak. We gaan ervan uit dat iedereen bij zijn geboorte talenten heeft gekregen, waarmee hij iets kan doen tijdens zijn leven. Het is wel aardig te bedenken dat in de moderne talen het woord ‘talent’ deze betekenis heeft gekregen op grond van de parabel die we zojuist hebben gehoord. In de tijd dat de parabel door Jezus werd verteld, werd met een ‘talent’ een munt aangeduid, wel een kostbare, meestal gouden munt. Maar bij de uitleg van deze parabel werd er al gauw op gewezen dat een ‘talent’ hier ook een goede eigenschap aanduidt. En zo heeft het woord zijn moderne betekenis gekregen.
Uit de parabel kunnen we opmaken dat we een talent als iets kostbaars moeten en kunnen zien. En dat een talent niet door onszelf wordt verworven, maar dat je het gekregen hebt. Bij je geboorte heb je van God allerlei talenten gekregen. Het gaat erom hoe je ermee om gaat. In de eerste lezing, een gedeelte uit de mooie tekst die bekend staat als het loflied op een sterke vrouw, horen we hoe een vrouw haar talenten inzet tot iets goeds en daarom als sterk en kostbaar, zeer waardevol wordt betiteld. En heel belangrijk: zij vreest God. Dat wil zeggen: heeft eerbied en respect voor Hem, beseft dat ze alles, haar talenten en haar leven, van Hem heeft gekregen. Zo’n vrouw moet geroemd en bejubeld worden om de vrucht van haar handen en om haar werken.
De parabel spreekt over het Laatste Oordeel. De meester (God) vertrouwt zijn dienaren (de mensen) talenten toe, vertrekt voor lange tijd en keert terug om oordeel te vellen (het Laatste Oortdeel). Zoals we in de eerste lezing hoorden: het gaat om de vrucht van je handen, je werken. Daarop word je beoordeeld. Zij die met hun talenten gewerkt hebben, mogen delen in de vreugde van de Heer.
Maar wie is dan die laatste knecht? Kunnen we volmondig zeggen: dat zijn wij niet? Of hebben we soms ook wel iets van hem? Het is degene die vindt dat hij te weinig, of de verkeerde talenten heeft gekregen, die zijn talenten niet wil zien. Hij verstopt ze. Immers die van een ander zijn veel beter. Zo dreigt zijn leven op een mislukking uit te lopen en wie geeft hij daarvan de schuld? God! God vraagt hem rekenschap van iets wat hij niet zou kunnen. Maar dat is zijn foute visie: als hij zijn talent gebruikt, kan hij zonder problemen God rekenschap van zijn daden geven. God geeft ieder talenten naar zijn of haar vermogen, maar je moet je eigen talent wel onderkennen en ermee durven werken.
De grote fout van deze knecht is zijn wantrouwen: wantrouwen van zichzelf, dat hij het niet kan of niet de juiste talenten heeft gekregen. Wantrouwen van zijn medemensen, die het allemaal veel beter getroffen hebben in het leven en uiteindelijk wantrouwen van God, die hem dit heeft aangedaan. En allesoverheersend is er de angst. “Uit angst heb ik uw talent in de grond verstopt,” zegt hij als de Heer hem rekenschap vraagt. Terwijl Jezus ons toch steeds voorhoudt dat we geen angst moeten hebben, dat we vrije mensen mogen zijn.
Tekst: Bezinning op het Woord, inleidende teksten bij de dagelijkse liturgie