Paus in eerste encycliek: ‘AI moet worden ontwapend’

‘Kunstmatige intelligentie moet worden ontwapend’. Onder dit motto heeft paus Leo XIV op Tweede Pinksterdag zijn eerste encycliek gepresenteerd. ‘Magnifica humanitas’ gaat over de bescherming van de mens in het tijdperk van kunstmatige intelligentie of AI. Bijzonder was dat de paus zelf bij de presentatie aanwezig was en het woord voerde.

De presentatie van de encycliek vond op Pinkstermaandag plaats tijdens een symposium met verschillende sprekers in het Vaticaan. Zij aan zij met internationale deskundigen en de kardinalen Parolin, Fernandez en Czerny presenteerde de Amerikaanse paus maandag 25 mei in de synodezaal in het Vaticaan zijn eerste encycliek ‘Magnifica humanitas’. Er waren veel medewerkers van de curie als toehoorders gekomen, evenals buitenlandse diplomaten; bovendien waren er ook vertegenwoordigers van de media aanwezig.

Mensheid op een kruispunt

Kunstmatige intelligentie markeert een kruispunt voor de mensheid, maakte de paus in zijn toespraak duidelijk, en de kerk wil dit moment actief begeleiden. ‘Magnifica humanitas’ staat in de traditie van zijn voorganger Leo XIII en diens baanbrekende sociale encycliek ‘Rerum novarum’, waarin de grondlegger van de moderne katholieke sociale leer de toenmalige industrialisatie en de sociale ontwrichtingen daarvan beschreef. Net als Leo XIII destijds wil ook hij vandaag, aldus Leo XIV, de gevolgen van AI „met gelovige ogen, een helder verstand, openheid voor het mysterieuze en medeleven met de armen” bekijken.

Kansen en misbruik van AI – en onhoorbare stemmen

De paus beschouwt de gevolgen van kunstmatige intelligentie als ‘misschien nog wel ingrijpender’ dan die van de industrialisatie. AI dringt tegenwoordig door in vele aspecten van het leven, beïnvloedt beslissingen en verandert de oorlogsvoering drastisch, zo uitte Leo XIV zijn bezorgdheid. Voor zijn encycliek heeft hij geluisterd naar wetenschappers, ingenieurs, politici, ouders en leraren, aldus de paus bij de presentatie van de encycliek. Daarbij heeft hij begrepen dat AI-technologieën ‘enorm veel leed kan verlichten’, maar ook ‘zeer verontrustende’ gevolgen kunnen hebben.

Paus Leo noemde er enkele: ‘Steeds autonomere wapensystemen die praktisch buiten elke menselijke controle vallen’ en ‘algoritmen die de toegang tot gezondheidszorg, werkgelegenheid en veiligheid kunnen blokkeren op basis van gegevens die gekenmerkt worden door vooroordelen en onrechtvaardigheid.’ Hij verwees ook naar al die mensen die in verband met AI ‘geen stem hebben wanneer beslissingen worden genomen – beslissingen die hoogstwaarschijnlijk nieuwe vormen van uitsluiting en leed zullen veroorzaken.’

Bron: Vatican News | (c) Illustratie: Vatican Media

Lees meer