Een verbinder zijn, risico’s durven nemen, conflicten niet vermijden, veranderen en je werk verstaan als roeping. Dat zijn volgens leiderschapscoach Jakob van Wielink de vijf belangrijkste ingrediënten voor een succesvolle transitie van een organisatie. Hij hield ze afgelopen maandag voor aan ruim 80 Limburgse priesters die naar een studiedag van het bisdom in abdij Rolduc waren gekomen.

De studiedag was een vervolg op twee priesterstudiedagen die in het voorjaar zijn gehouden en waarin uitgebreid werd gesproken over de toekomst van de parochies in het bisdom Roermond. Deze keer stonden leiderschap en transitie centraal. De studiedagen zijn onderdeel van het veranderingsproces waarin de kerk in Limburg zich op dit moment bevindt.

Jakob van Wielink was door het bisdom als hoofdspreker uitgenodigd, omdat hij ervaring heeft met verandering van organisaties en daar onder meer het boek ‘De vijf wetten van transitie’ over heeft geschreven. Hij begon zijn inleiding vanuit de vraag waarom leiders – binnen of buiten de kerk – op enig moment vastlopen. Zijn antwoord: wie zijn omgeving wil veranderen, moet eerst zelf veranderen. ‘Elke verandering begint in je eigen hart,’ aldus Van Wielink.

Vijf wetten

Vervolgens liep hij de vijf ‘wetten’ langs. Het eerste succes voor leiderschap is volgens hem verbinding. ‘Veel leiders hebben van zichzelf idee dat ze bij uitstek goed zijn in verbinden, terwijl uit enquête steeds blijkt dat dit juist niet het geval is,’ zo hield Van Wielink de priesters voor. Hij adviseerde hen om mensen in hun omgeving daar eens eerlijk naar te vragen. ‘De antwoorden die je dan krijgt, zijn een cadeautje.’

Andere redenen waarom veranderingen van organisaties vaak vastlopen, is volgens Van Wielink dat leiders doorgaans te weinig risico’s durven nemen en omwille van de lieve vrede graag conflicten vermijden. Dat zijn volgens hem geen goede keuzes: ‘De echte pijn moet boven tafel komen, anders krijg je dat vroeg of laat als boemerang terug.’  

Daarna sprak hij over het verschil tussen verandering en transitie. ‘Parochies samenvoegen, is een technische verandering; transitie gaat over de vraag hoe je mensen meekrijgt,’ aldus Van Wielink. ‘Mensen willen wel veranderen, maar niet veranderd worden. Richt je juist op wie weerstand voelt, want daar valt winst te halen.’

Roeping en rol

Tenslotte wees hij erop dat het voor leiders belangrijk is om echt te weten wie ze zelf zijn en zich niet vast te klampen aan hun functie. ‘Je roeping is niet je rol. Pastoor zijn is niet je diepste roeping. Het gaat erom wie je zelf bent en hoe je van daaruit je rol invult,’ aldus Van Wielink, die er ook op wees dat hij nog nooit een leider is tegengekomen die goed functioneert zonder enige vorm van mentoraat of coaching.

Vervolgens gingen de aanwezige priesters in tweetallen met elkaar in gesprek over wat zij lastig vinden in verbinding maken en waar zij de neiging hebben te hard te werken en hoe zij dan hulp vragen.

Synodaal gesprek

Tijdens het middagprogramma gingen de priesters in groepen op een synodale wijze met elkaar in gesprek over het omvormen van de bestaande parochies naar een ‘gemeenschap van gemeenschappen’ en de daarbij behorende pastorale plannen. Daarbij ging het met name om de vraag: hoe creëer je een levendige gemeenschap en hoe betrek je parochianen daarbij? De vragen en suggesties die daaruit voortgekomen zijn, worden de komende tijd verder uitgewerkt.

Bekijk alle foto's van de priesterstudiedag